در روزهايي كه افكار عمومي ايرانيان، هنوز زخم خورده رخدادهاي اخير است و هنوز جامعه در بهت و حيرت قرار دارد، واكاوي آنچه بر سر جامعه ايراني آمده و ارزيابي ريشههاي بحران يك ضرورت غيرقابل انكار است.
در علم روانشناسی مبحث مهمی درخصوص «عقدهها» و «بغضهای فروخورده» وجود دارد که عالمان علوم اجتماعی و سیاسی از آن برای تفسیر مطالبات مردم و نحوه پاسخگویی به آن بهره میگیرند. مبتنی بر این نظریه گفته میشود زخمهای درمان نشده در روان آدمی در صورتی که درمان نشوند از میان نمیروند بلکه به ناخودآگاه پس زده میشوند تا در موقعیت مناسب دوباره به سطح خودآگاه بازگردانده شود.
کانون اختلافات سیاسی ایران بر سر فیلترینگ است: جریان تحولخواه (دولت) به دنبال رفع فیلتر پلتفرمهای پرکاربرد (تلگرام، اینستاگرام و...) برای احیای کسبوکارها و مقابله با مافیای فیلترشکن است، اما جریان رادیکال (پایداری) با طرحهایی مانند صیانت ۳، در تلاش برای تداوم محدودیتها و سلب اختیار است؛ در حالی که اکثریت مجلس به دلیل ناکارآمدی فیلترینگ، موافق رویکرد ایجابی و فرهنگسازی هستند.
معصومه ابتکار ریشه آلودگی هوا را در نوسان سیاستها و تخریب برنامههای محیط زیستی (ازجمله در دولت احمدینژاد) میداند که تلاشهای دوره اصلاحات را از بین برد. او تأکید میکند که علیرغم تصویب قانون هوای پاک (با وجود مخالفت گروههای ذینفع)، عدم اجرای آن در دولتهای اخیر به دلیل مدیریت نادرست، تحریمها و ضعف پیگیری، مشکلات را به فاجعه سلامت عمومی تبدیل کرده است. ابتکار راهکار را در تبدیل اجرای این قانون به یک اولویت ملی، تأمین بودجه و مقابله با منافع گروههای خاص میداند.
اغلب گفتوگوهای تلویزیونی روسای جمهور در ایران مبتنی بر یک کلیشه مشخص انجام میشود. کلیشهای با این درونمایه که یکی از مجریان صدا و سیما روبهروی رییسجمهور بنشیند با طرح برخی پرسشهای تکراری و کلیشهای سر و ته گفتوگو را به هم بیاورد.
علویتبار در گفتوگو با اعتماد میگوید جنگ ۱۲روزه تکانهای جدی ایجاد کرده که مشروعیت شعارهای رادیکال را زیر سؤال برده و ضرورت بازدارندگی نظامی، انسجام قدرت مرکزی و توافق پایدار با جهان را پررنگ کرده است. او صفبندی جدید سیاست را میان محافظهکاران و دگرگونیطلبان میداند که میانهروهایشان به هم نزدیک میشوند. به باورش حکومت اگر میخواهد بقا یابد باید با گامهای نمادین و حل مسائل فوری مانند بحران آب، رشد اقتصادی و مهار تورم نشان دهد که به تغییر واقعی تن داده است.
در گفتوگوی اعتماد با محسن برهانی و کامبیز نوروزی درباره اصلاح قانون مطبوعات، برهانی تأکید دارد که مبنای اصلی اصلاح باید انتخاب میان رویکرد آزادیمحور یا کنترلی-امنیتی باشد؛ در صورت آزادیمحور بودن میتوان به جرمانگاری حداقلی، پذیرش معاذیر و پاسخهای غیرکیفری رسید، اما در صورت رویکرد امنیتی هر لغزشی با مجازات روبهرو خواهد شد. در مقابل، نوروزی با اشاره به ایرادات قانون مطبوعات ۱۳۶۴ معتقد است در شرایط فعلی و با ترکیب مجلس کنونی، اصلاح قانون نه تنها به بهبود نمیانجامد بلکه محدودیتها را افزایش میدهد و اولویت فوری مطبوعات حل مشکلات اقتصادی و عملیاتی مانند بحران کاغذ است، نه تدوین قانون جدید.
به نظر میرسد تكانهها و تركشهای برآمده از جنگ 12 روزه در روح و روان و ناخودآگاه جمعی جامعه ایرانی به اندازهای عمیق و بنیادین است كه انسان ایرانی پس از این جنگ میهنی دیگر انسان قبلی نیست و در ساحت متفاوتی قرار گرفته است. نسلهای مختلف ایرانی در این رخداد با تكههایی از وجود خود آشنا شدند كه شاید پیش از این با آن احساس غریبگی میكردند.
استرداد لایحهی «مقابله با انتشار محتوای خلاف واقع در فضای مجازی» تنها هشت روز پس از ارسال آن به مجلس، نشانهای از شنیدهشدن صدای مردم و نخبگان توسط دولت است؛ اقدامی که نهتنها امید به اصلاحات ساختاری و پاسخگویی را زنده کرد، بلکه خواستههای عمومی دربارهی رفع فیلترینگ و آزادی بیان را بار دیگر به کانون توجه بازگرداند. این تصمیم، بهزعم بسیاری از حقوقدانان، استادان دانشگاه و فعالان سیاسی، لحظهای تاریخی در اتصال دولت و ملت و نمادی از شجاعت در بازگشت از خطای نهادینه تلقی میشود.
خبر اختصاصی دوشنبه «اعتماد» در خصوص برگزاری نشستی با حضور نخبگان، فعالان سیاسی و حقوقدانان برای بررسی ابعاد گوناگون لایحه حاشیهساز اخیر و بازپسگیری احتمالی آن، دیروز رسما از سوی رییس شورای اطلاعرسانی دولت تایید شد.
کپی رایت © 1401 پیام اصلاح . تمام حقوق وب سایت محفوظ است . طراحی و توسعه توسط شرکت برنامه نویسی روپَل