سناریوهای پیش روی کشور کدام است؟ وقتی نظام سیاسی در مسیر تنش زدایی و توافق بیرونی گام بر میدارد، در درون کشور چه نوع راهبردها، اصلاحات و تدابیری مورد نیاز است؟ آیا توافق در بیرون بدون توجه به مطالبات مردم در درون، پایدار خواهد بود؟. این پرسشها و پرسشهایی مانند این روزها برای بسیاری از فعالان سیاسی و تحلیلگران به عنوان یک معادله جدی مطرح شده است. در روزهایی که سرنوشت مذاکرات ایران و امریکا به چالش ذهنی بسیاری از ایرانیان بدل شده، اعتماد سراغ فعالان سیاسی و تحلیلگران رفته تا پاسخی برای این دوگانه بیابد که اگر توافق شد چه باید کرد و اگر توافق نشد چه باید کرد؟ محمد مهاجری، فعال سیاسی اصولگرا و محمدتقی فاضل میبدی، عضو مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم هر کدام از زاویه دید خود به این پرسشها پاسخ دادهاند. جان مایه کلام این دو تحلیلگر و بسیاری از فعالان سیاسی دیگر این است که سیستم همزمان با تلاش برای توافق در بیرون باید زمینههای اصلاح شیوه حکمرانی و دستیابی به یک توافق ملی در درون را نیز در دستور کار قرار بدهد. آگاهی از این واقعیت که آیا نظام حکمرانی ایران میتواند به یک چنین دستاورد متوازنی در داخل و خارج کشور برسد یا نه؟موضوعی است که تنها گذشت.
گزارش «اعتماد» با اشاره به تغییر لحن ترامپ و مواضع عراقچی، از جایگزینی فضای جنگی با امیدواری به دیپلماسی خبر میدهد. علی باقری معتقد است عبور مقتدرانه ایران از بحرانها، امکان مذاکره از موضع قدرت و بر پایه توازن منافع را فراهم کرده است. منصور حقیقتپور نیز هدف اصلی را رفع تحریمها دانسته و تخریب مسیر گفتگو توسط تندروهای داخلی را بازی در زمین دشمن قلمداد میکند. در نهایت، متن تأکید دارد که ایران با حفظ توان بازدارندگی، آماده اعتمادسازی دوباره در صورت وجود عقلانیت در طرف مقابل است.
در روزهايي كه افكار عمومي ايرانيان، هنوز زخم خورده رخدادهاي اخير است و هنوز جامعه در بهت و حيرت قرار دارد، واكاوي آنچه بر سر جامعه ايراني آمده و ارزيابي ريشههاي بحران يك ضرورت غيرقابل انكار است.
در علم روانشناسی مبحث مهمی درخصوص «عقدهها» و «بغضهای فروخورده» وجود دارد که عالمان علوم اجتماعی و سیاسی از آن برای تفسیر مطالبات مردم و نحوه پاسخگویی به آن بهره میگیرند. مبتنی بر این نظریه گفته میشود زخمهای درمان نشده در روان آدمی در صورتی که درمان نشوند از میان نمیروند بلکه به ناخودآگاه پس زده میشوند تا در موقعیت مناسب دوباره به سطح خودآگاه بازگردانده شود.
کانون اختلافات سیاسی ایران بر سر فیلترینگ است: جریان تحولخواه (دولت) به دنبال رفع فیلتر پلتفرمهای پرکاربرد (تلگرام، اینستاگرام و...) برای احیای کسبوکارها و مقابله با مافیای فیلترشکن است، اما جریان رادیکال (پایداری) با طرحهایی مانند صیانت ۳، در تلاش برای تداوم محدودیتها و سلب اختیار است؛ در حالی که اکثریت مجلس به دلیل ناکارآمدی فیلترینگ، موافق رویکرد ایجابی و فرهنگسازی هستند.
معصومه ابتکار ریشه آلودگی هوا را در نوسان سیاستها و تخریب برنامههای محیط زیستی (ازجمله در دولت احمدینژاد) میداند که تلاشهای دوره اصلاحات را از بین برد. او تأکید میکند که علیرغم تصویب قانون هوای پاک (با وجود مخالفت گروههای ذینفع)، عدم اجرای آن در دولتهای اخیر به دلیل مدیریت نادرست، تحریمها و ضعف پیگیری، مشکلات را به فاجعه سلامت عمومی تبدیل کرده است. ابتکار راهکار را در تبدیل اجرای این قانون به یک اولویت ملی، تأمین بودجه و مقابله با منافع گروههای خاص میداند.
اغلب گفتوگوهای تلویزیونی روسای جمهور در ایران مبتنی بر یک کلیشه مشخص انجام میشود. کلیشهای با این درونمایه که یکی از مجریان صدا و سیما روبهروی رییسجمهور بنشیند با طرح برخی پرسشهای تکراری و کلیشهای سر و ته گفتوگو را به هم بیاورد.
علویتبار در گفتوگو با اعتماد میگوید جنگ ۱۲روزه تکانهای جدی ایجاد کرده که مشروعیت شعارهای رادیکال را زیر سؤال برده و ضرورت بازدارندگی نظامی، انسجام قدرت مرکزی و توافق پایدار با جهان را پررنگ کرده است. او صفبندی جدید سیاست را میان محافظهکاران و دگرگونیطلبان میداند که میانهروهایشان به هم نزدیک میشوند. به باورش حکومت اگر میخواهد بقا یابد باید با گامهای نمادین و حل مسائل فوری مانند بحران آب، رشد اقتصادی و مهار تورم نشان دهد که به تغییر واقعی تن داده است.
در گفتوگوی اعتماد با محسن برهانی و کامبیز نوروزی درباره اصلاح قانون مطبوعات، برهانی تأکید دارد که مبنای اصلی اصلاح باید انتخاب میان رویکرد آزادیمحور یا کنترلی-امنیتی باشد؛ در صورت آزادیمحور بودن میتوان به جرمانگاری حداقلی، پذیرش معاذیر و پاسخهای غیرکیفری رسید، اما در صورت رویکرد امنیتی هر لغزشی با مجازات روبهرو خواهد شد. در مقابل، نوروزی با اشاره به ایرادات قانون مطبوعات ۱۳۶۴ معتقد است در شرایط فعلی و با ترکیب مجلس کنونی، اصلاح قانون نه تنها به بهبود نمیانجامد بلکه محدودیتها را افزایش میدهد و اولویت فوری مطبوعات حل مشکلات اقتصادی و عملیاتی مانند بحران کاغذ است، نه تدوین قانون جدید.
به نظر میرسد تكانهها و تركشهای برآمده از جنگ 12 روزه در روح و روان و ناخودآگاه جمعی جامعه ایرانی به اندازهای عمیق و بنیادین است كه انسان ایرانی پس از این جنگ میهنی دیگر انسان قبلی نیست و در ساحت متفاوتی قرار گرفته است. نسلهای مختلف ایرانی در این رخداد با تكههایی از وجود خود آشنا شدند كه شاید پیش از این با آن احساس غریبگی میكردند.
کپی رایت © 1401 پیام اصلاح . تمام حقوق وب سایت محفوظ است . طراحی و توسعه توسط شرکت برنامه نویسی روپَل